“Gái Xuân”… bất ngờ cộng hưởng thơ - nhạc09/04/2012

 

Trong số ca khúc hay viết về mùa xuân phải kể đến Gái Xuân: “Em như cô gái hãy còn xuân. Trong trắng thân chưa lấm bụi trần...”. Đây là ca khúc mà có lẽ không mấy người biết rõ về Từ Vũ - nhạc sĩ của tuyệt phẩm Gái xuân.

 


Thanh Lam, Trọng Tấn và Anh Thơ - 3 trong số các gương mặt ca sĩ tham gia chương trình Gái xuân

 

 Gái xuân là bài thơ của Nguyễn Bính. Ngày ấy Nguyễn Bính, nhà thơ của đồng quê, của tình yêu dang dở đã quá quen với thi đàn. Mồ côi mẹ rất sớm, mười ba, mười bốn tuổi, Nguyễn Bính phải theo chân anh cả (nhà viết kịch Trúc Đường) ra Hà Nội, Hải Phòng kiếm sống, rồi sau đó vào Huế, vào tận Sài Gòn…sống “kiếp con chim lìa đàn”.  Trong tâm tưởng của nhà thơ Nguyễn Bính luôn giằng xé nỗi nhớ mùa xuân quê, nơi vườn nhà mình có hoa cau, vườn trầu. Niềm lưu luyến với cố hương đã mang đến cho hồn thơ Nguyễn Bính những vẻ đẹp mộc mạc, chân chất, bình dị mà có sức lay động lòng người sâu xa nhất. MộtThôn Vân có biếc có hồng/ Biếc trong nắng sớm, hồng trong vườn chiều (Anh về quê cũ), để mà nhớ, mà mường tượng ra Xuân đến, hoa mơ, hoa mận nở/ Gái Xuân giũ lụa trên sông Vân.

 

Nhạc sỹ Từ Vũ, từng kể về mối đồng cảm “duyên quê” để xúc cảm dâng tràn, khiến ông ngồi phổ nhạc một mạch cho bài thơ Gái Xuân: "Xuân Quý Tỵ ( năm 1953), lúc ấy ông 21 tuổi sống xa gia đình, không bạn bè giữa Sài Gòn phồn hoa, đô hội. Buồn, chỉ biết lục sách báo ra đọc. Tình cờ mớ sách gối đầu giường có tập thơ Mây Tần của nhà thơ Nguyễn Bính. Đọc thấy bài Gái Xuân, một bài thơ ngắn (chỉ hai khổ thơ) nhưng lại có hấp lực dẫn dắt tâm trí ông quay về với cố hương ở Thường Tín (Hà Đông). Hà Đông là quê lụa nên câu Gái Xuân giũ lụa trên sông Vân  như đưa ông về trong hoài niệm...

 

Những câu thơ đong đầy cảm xúc, tài tình và nét thơ Nguyễn Bính diễn tả tâm trạng cô gái mới lớn. Ông cũng là chàng thanh niên mới 21 tuổi. Ông đọc bài thơ dăm lần là đã ngấm, cầm bút giấy viết luôn một mạch. Viết xong mới dùng guitar để thẩm âm lại...

 

Sự phơi phới của tuổi trẻ, căng đầy nhựa sống, tha thiết yêu đương nên ban đầu Gái Xuân ra đời với điệu Tango. Nhưng rồi, hoà âm mới với những biến thể Gái Xuân chuyển qua Rumba, cha cha....vẫn thể hiện đúng tình cảm của ca khúc.  

 

Cho đến bây giờ, kể đến những tình khúc lãng mạn nhất của nhạc tiền chiến, nhiều người vẫn nhắc đến Gái Xuân thơ Nguyễn Bính, nhạc Từ Vũ. Gửi tới khán giả sự giao hòa của tâm hồn yêu ấy, nhiều ca sỹ trong và ngoài nước đã thể hiện thành công ca khúc này, trong đó có Ý Lan, Thanh Lan, Cẩm Ly… và tới đây, Gái Xuân sẽ là tựa đề của đêm nhạc diễn ra tại Nhà hát Lớn vào hồi 20h ngày 15/4/2012.